Νέα και ενημέρωση
Αθήνα, 12C°,
Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016
Ειδήσεις: Οικονομία
Σχετικά Νέα
Ντάισελμπλουμ: Η ελληνική κυβέρνηση είναι δεσμευμένη να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις
«Η συμφωνία για το νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Ελλάδας δίνει ...
Κώστας Γαβράς: Οι δανειστές θέλουν να μην υπάρχει αντίσταση
Στην κρίσιμη διαπραγμάτευση ανάμεσα στους δανειστές και στην ελληνική ...
Χρυσόγονος: Πλησιάζουμε σε συμφωνία
 H κυβέρνηση είναι κοντά σε συμφωνία με τους δανειστές και αν ...
Top Επιχειρήσεις
Αθήνα
clientThumb
Πάτρα
clientThumb
Βόρειες Σποράδες
clientThumb
Βόρειες Σποράδες
clientThumb
Πάτρα
clientThumb

Η απειλή της ύφεσης είναι (ξανά) εδώ!

Η απειλή της ύφεσης είναι (ξανά) εδώ!

Την ώρα που η Αθήνα εκφράζει αισιοδοξία για την επίτευξη συμφωνίας με τους δανειστές ακόμα και έως το τέλος του μήνα, αλλά οι «θεσμοί» επιμένουν ότι μένουν ακόμα πολλά να γίνουν, η «ασφυξία» στην ελληνική οικονομία χτυπάει… κόκκινο και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χώρα μπορεί να επιστρέψει στην ύφεση, έπειτα από ένα μικρό διάλειμμα ανάκαμψης, το 2014.

Μπορεί μετά το τετ-α-τετ του Αλέξη Τσίπρα με την Άνγκελα Μέρκελ, την Πέμπτη, όλοι να έκαναν λόγο για καλό κλίμα και σύγκλιση μεταξύ των δύο πλευρών και ο Έλληνας πρωθυπουργός να εξέφραζε αισιοδοξία για συμφωνία έως το τέλος του μήνα, ωστόσο στο Eurogroup, στη Λετονία, το κλίμα μόνο καλό δεν ήταν για τη χώρα μας και φάνηκε ότι υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος για να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και δανειστών. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ο χρόνος, ιδιαίτερα για την Ελλάδα.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχει, κατ’ αρχήν, σύγκλιση απόψεων σχετικά με το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2015 και το 2016, για τις ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και για τον χαρακτήρα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων ως ανεξάρτητης αρχής, ενώ παραμένουν οι διαφορές για τα εργασιακά, το ασφαλιστικό και τον ΦΠΑ, μεταξύ άλλων. Ωστόσο, η πιεστική ανάγκη χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας υποχρεώνει την κυβέρνηση να αναζητήσει λύση νωρίτερα από τον Ιούνιο και γι’ αυτό επιχειρεί να «αναβιώσει» τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου, προκειμένου να αποδεσμεύσει τουλάχιστον τα 7,2 δισ. της τελευταίας δόσης από την Τρόικα. Η «παγίδα» σε αυτή την περίπτωση λέγεται «ολοκλήρωση της αξιολόγησης», κάτι που ξεκαθάρισαν οι δανειστές και στο χθεσινό Eurogroup, στο οποίο το κλίμα για την Ελλάδα ήταν βαρύ, με τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης να ζητούν για μία ακόμα φορά συγκεκριμένο, ολοκληρωμένο πλάνο από την ελληνική πλευρά, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η συμφωνία, παραπέμποντας το όλο θέμα στο επόμενο προγραμματισμένο Eurogroup, τον Μάιο!

Στον αντίποδα, δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δέχθηκε την περασμένη εβδομάδα να περιορίσει τις απαιτήσεις του για μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, ώστε να δώσει το «πράσινο φως» σε μία συμφωνία. Οι μεταρρυθμίσεις που ζητούσε το ΔΝΤ περιλάμβαναν τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, όπως και των αγορών εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών, του φορολογικού συστήματος και της δημόσιας διοίκησης.
Την ίδια ώρα, πάντως, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται πως παραμένει δέσμια των εσωτερικών ισορροπιών της και, παρά τη σύγκλιση απόψεων Τσίπρα - Μέρκελ, επιλέγει για το εγχώριο –και το εσωκομματικό– ακροατήριο πιο σκληρή γλώσσα έναντι των δανειστών, συντηρώντας έτσι σε πρώτο πλάνο το σενάριο της ρήξης ή ακόμα και του Grexit.

Επιστροφή στην ύφεση;

Μέσα σε αυτό το κλίμα, και με την εντός Ελλάδας πολιτική αντιπαράθεση να κινείται κυρίως γύρω από την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) με την οποία η κυβέρνηση δεσμεύει τα ταμειακά διαθέσιμα δήμων, περιφερειών, οργανισμών και ασφαλιστικών ταμείων για να καλύψει τις υποχρεώσεις της, το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι ακόμα και αν υπάρξει άμεσα συμφωνία με τους δανειστές, η ανάκτηση της επενδυτικής εμπιστοσύνης για την Ελλάδα θα είναι σταδιακή, αφού προϋποθέτει την υλοποίηση συμφωνημένων πολιτικών. Χαρακτηρίζει, δε, «βαριά αποτυχία για όλες τις πλευρές» ενδεχόμενο εκτροχιασμό του προγράμματος, την ώρα που έχει ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο τμήμα της προσαρμογής, ενώ αναθεωρεί προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2015, στο 1% από 3% που ήταν αρχικά, με την προϋπόθεση βέβαια ότι θα υπάρξει συμφωνία με τους δανειστές, καθώς σε αντίθεση περίπτωση είναι πιθανή η επιστροφή στον φαύλο κύκλο της ύφεσης, μόλις 1 χρόνο μετά την ανάκαμψη που σημειώθηκε το 2014.

Μάλιστα, ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος, Νίκος Βέττας, δήλωσε ότι είναι αναπόφευκτο ένα νέο, τρίτο δάνειο, καθώς η χώρα δεν μπορεί να βγει στις αγορές, ενώ εκτίμησε πως η νέα συμφωνία μπορεί να μοιάζει με ένα «πτυσσόμενο πρόγραμμα», με τα πρώτα βήματα να αποτελούν ουσιαστικά «ουρά» του προηγούμενου, αλλά στη συνέχεια ένα μέρος των δανείων που θα έχουν προϋπολογιστεί να λειτουργήσουν ως προληπτική γραμμή.

Όσο προλαβαίνουμε…

Όσο για τη βλάβη που έχει προκαλέσει η τρέχουσα αβεβαιότητα στην οικονομία, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι εξακολουθεί προς το παρόν να είναι «διορθώσιμη», ωστόσο η εκκρεμότητα ως προς την έκβαση των διαπραγματεύσεων με τους πιστωτές επιβαρύνει τα οικονομικά δεδομένα, με αποτέλεσμα, ακόμα και αν στο μέλλον η χώρα αποκτήσει πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και κινείται ως μία «κανονική» οικονομία, να χρειάζεται χρηματοδότηση από το εξωτερικό και υψηλό κύμα επενδύσεων λόγω της χαμηλής αποταμίευσης, και η οικονομία να παραμένει υπό συνεχή «παρακολούθηση».

Η λύση, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, είναι η προώθηση των απαραίτητων, βαθιών δομικών αλλαγών: να αρθούν τα εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, να απλουστευτούν δραστικά οι διαδικασίες στη δημόσια διοίκηση και να αναβαθμιστούν ποιοτικά τα συστήματα εκπαίδευσης και δικαιοσύνης. Σε κάθε περίπτωση, δε, εκτιμά ότι για το επόμενο διάστημα δεν επιτρέπεται αισιοδοξία για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, όπως πριν από ένα χρόνο, ενώ υπογραμμίζει τη συνεχή επιδείνωση των επιχειρηματικών προσδοκιών, σε αντίθεση πάντως με τις καταναλωτικές προσδοκίες.

Προς επίρρωση αυτών των ανησυχιών, αξίζει να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, το σύνολο των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το δημόσιο τον Μάρτιο ανήλθε στο ποσό των 76,4 δισ. ευρώ, καθώς μόνο τον προηγούμενο μήνα προστέθηκαν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές από φορολογουμένους ύψους 989 εκατ. ευρώ, ενώ από τις αρχές του έτους οι νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ανήλθαν σε 3,469 δισ. ευρώ.

Θα χαθεί η… μπάλα;

Μία πτυχή, η οποία δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς, προβάλλει η έκθεση του ΙΟΒΕ σχετικά με το πιθανό Grexit του ελληνικού ποδοσφαίρου από τις διεθνείς ομοσπονδίες. Σύμφωνα με την έρευνα του Ιδρύματος, στην απευκταία αυτή περίπτωση το ελληνικό κράτος θα απολέσει έσοδα της τάξης των 550 εκατομμυρίων ευρώ, το ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 2,4 δισ. ευρώ και θα χαθούν περισσότερες από 40.000 θέσεις εργασίας, οι οποίες αφορούν τους άμεσα εμπλεκόμενους με το χώρο, αλλά και τα επαγγέλματα που υποστηρίζουν τις συγκεκριμένες δράσεις.

Τα συμπεράσματα της μελέτης που πραγματοποίησαν το ΙΟΒΕ και η «ΣΤΟΧΑΣΙΣ – Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Α.Ε.» για τη Super League είναι ιδιαίτερα σημαντικά: ο «πυρήνας» δραστηριοτήτων της Super League (εισιτήρια και συμμετοχή σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις), δημιουργεί πάνω από 180 εκατ. ευρώ σε όρους ΑΕΠ, ενώ σημαντικά υψηλότερη είναι η επίδραση στο ΑΕΠ (2,1 δισ. ευρώ) από τη δραστηριότητα στο «οικοσύστημα» των ΠΑΕ.

Συνολικά, σχεδόν 2,3 δισ. ευρώ Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (περίπου το 1,2% του ΑΕΠ) προκύπτουν ως αποτέλεσμα της τελικής ζήτησης για υπηρεσίες που προσφέρονται από τις ελληνικές ΠΑΕ και το «οικοσύστημά» τους. Σε όρους απασχόλησης, η επίδραση εκτιμάται σε περισσότερες από 40 χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ οι δραστηριότητες που συνδέονται με τη Super League προσφέρουν, άμεσα και έμμεσα, συνολικά σχεδόν 550 εκατ. έσοδα στο κράτος από φόρους και εργοδοτικές εισφορές.

Τέσσερα σενάρια για την Ελλάδα

Πέντε χρόνια συμπληρώθηκαν την Πέμπτη από την είσοδο της Ελλάδας στο μνημόνιο και το μέλλον της χώρας φαντάζει σήμερα εξίσου αβέβαιο με το 2010, με όλα τα σενάρια να παραμένουν ανοιχτά. Τα 4 κυριότερα από αυτά τα σενάρια παρουσίασε η γερμανική εφημερίδα «Süddeutsche Zeitung».

Όπως αναφέρει η Deutsche Welle, πρόκειται για τις εξής πιθανότητες:

  • Πρώτον, συμφωνία με τους δανειστές με αποδοχή μεταρρυθμίσεων.
  • Δεύτερον, «βλέποντας και κάνοντας».
  • Τρίτον, στάση πληρωμών, κατ’ αρχήν εντός ευρώ, αλλά με περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και άλλα μέτρα.
  • Τέταρτον, έξοδος από το ευρώ.

Είναι προφανές ότι οι δανειστές προτιμούν το πρώτο σενάριο. Αλλά με τί αντάλλαγμα; Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Süddeutsche Zeitung οι δανειστές είναι διατεθειμένοι να αποδεχτούν, σε μεγάλο βαθμό, τη λίστα των μεταρρυθμίσεων που είχε αποστείλει η Ελλάδα στις Βρυξέλλες, αλλά θέλουν να τη συμπληρώσουν με μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά και στο συνταξιοδοτικό σύστημα, τις οποίες είχε υποσχεθεί η προηγούμενη κυβέρνηση.

Ο Γερμανός οικονομολόγος Γιενς Μπάστιαν, ο οποίος εργαζόταν στην ευρωπαϊκή Task Force στην Αθήνα, θεωρεί ότι το πιο πιθανό σενάριο είναι να γίνει τελικά δεκτό ένα «μετριοπαθές» πακέτο μεταρρυθμίσεων. «Αυτό θα ήταν και το καλύτερο σενάριο για την ίδια την Ελλάδα», υποστηρίζει ο καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης Φόλκερ Βίλαντ, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι μία τέτοια εξέλιξη «προϋποθέτει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις».

Το δεύτερο σενάριο, όπως εκτιμά η Süddeutsche Zeitung, είναι το «βλέποντας και κάνοντας», δηλαδή να συνεχιστεί, μεν, το σημερινό πλαίσιο και να εκταμιευθεί περαιτέρω βοήθεια, αλλά χωρίς να συμφωνηθούν νέες μεταρρυθμίσεις ή να υλοποιηθούν εκείνες που είχαν συμφωνηθεί παλαιότερα. Ο οικονομολόγος της γερμανικής τράπεζας Commerzbank, Κρίστοφ Βάιλ, εκτιμά ότι αυτό ακριβώς το σενάριο επιθυμεί η σημερινή ελληνική κυβέρνηση και σε αυτήν την κατεύθυνση εντάσσονται τακτικοί ελιγμοί, όπως οι απειλές περί δημοψηφίσματος ή στάσης πληρωμών, καθώς και η προσέγγιση με τη Ρωσία και την Κίνα.

Ωστόσο, αυτό το «σενάριο» θα είχε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους δανειστές, ιδιαίτερα αν επαληθευθούν οι εκτιμήσεις αναλυτών ότι στα επόμενα 3 χρόνια η Ελλάδα χρειάζεται επιπλέον 30 δισ. ευρώ.

Τα «μαύρα» σενάρια

Εάν δεν υποχωρήσουν, εκτιμά η Süddeutsche Zeitung, η Ελλάδα οδεύει με ταχύτητα προς το τρίτο σενάριο: στάση πληρωμών και χρεοκοπία του κράτους, με επακόλουθη χρεοκοπία των τραπεζών που έχουν εκτεθεί σε ελληνικά ομόλογα. Σύμφωνα με την Goldmann Sachs, αυτή η εξέλιξη δεν σημαίνει την αυτόματη αποχώρηση από το ευρώ. Σημαίνει, ωστόσο, ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα θα πληρώνονται κατ’ αρχήν με ομόλογα, τα οποία θα μπορούν να ανταλλάσσουν με ευρώ, ενώ δεν αποκλείεται και ένα παράλληλο νόμισμα. Επιπλέον, για να αποφευχθεί το bank run, θα πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων για τις ελληνικές τράπεζες, όπως είχε γίνει πριν από δύο χρόνια στην Κύπρο.

Τέλος, υπάρχει το σενάριο της εξόδου από το ευρώ. Κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στη συνθήκη της ΕΕ, υπενθυμίζει η εφημερίδα. Ο οικονομολόγος Χανς Βέρνερ Ζιν θεωρεί, παρ’ όλα αυτά, τονίζει ότι η επιστροφή στη δραχμή και η επακόλουθη δραστική υποτίμησή της είναι ο μόνος δρόμος για να ανακτήσει η Ελλάδα την ανταγωνιστικότητά της...

Σε κάθε περίπτωση, η Süddeutsche Zeitung σημειώνει: «Μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θεωρείται ακόμη απίθανη, αλλά πάντως πιο πιθανή απ’ ότι πριν μερικά χρόνια. Και αυτό γιατί οι εταίροι δεν πιστεύουν πλέον ότι μία αποχώρηση της Ελλάδας θα είχε δυσάρεστες επιπτώσεις για χώρες όπως η Ισπανία ή η Πορτογαλία».

Άλλες ειδήσεις κατηγορίας
Δέκα ημέρες προθεσμία για συμφωνία ή νέο δάνειο «γέφυρα»
Περίπου 10 ημέρες έχει πλέον η κυβέρνηση για να φτάσει σε συμφωνία με ...
Η ελληνική αντιπρόταση
Mέτρα συνολικού ύψους 7,899 δισ. ευρώ για φέτος και το 2016 προβλέπει η ...
Σαπέν: Δεν υπάρχει σενάριο για Grexit
Δεν υπάρχει σενάριο για την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, δήλωσε ...
Κι άλλα... χιλιόμετρα για συμφωνία-Η αποτίμηση του Eurogroup στο σημερινό Κυβερνητικό Συμβούλιο
Σε νέο «αγώνα δρόμου» καλείται να επιδοθεί η ελληνική κυβέρνηση, ...
Κοστίζουν ακριβά οι καθυστερήσεις
Πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία με τους δανειστές φαίνεται πως ...
Moody’s: Αρνητική εξέλιξη για την οικονομία οι τυχόν πρόωρες εκλογές
Ο κίνδυνος για την ελληνική οικονομία θα αυξηθεί σε περίπτωση πρόωρων ...
ΣΥΡΙΖΑ: Κατηγορεί την κυβέρνηση για νέα μνημονιακή συμφωνία με τους δανειστές
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι με δηλώσεις του υπουργού ...
Σκουρλέτης: Η κυβέρνηση δεν έχει τη νομιμοποίηση να υπογράψει νέα συμφωνία με τους δανειστές
Η κυβέρνηση δεν έχει τη νομιμοποίηση να υπογράψει νέα συμφωνία με τους ...
ΚΕΠΕ: Η ελληνική οικονομία φαίνεται ότι θα εισέλθει άμεσα σε φάση ανάκαμψης
 "Η ελληνική οικονομία φαίνεται ότι θα εισέλθει άμεσα σε φάση ...